Maj - miesiąc maryjny

Maj jest w Kościele miesiącem szczególnie poświęconym czci Matki Bożej. Tzw. "Majówki" to nabożeństwa, odprawiane wieczorami w kościołach, przy kapliczkach i przydrożnych figurach. Na stałe wpisały się one w krajobraz Polski.

Nabożeństwa Majowe w naszej parafii:
Kościół Parafialny - Podegrodzie:
- niedziela - godz. 16.00
- dzień powszedni - godz. 18.00
Kaplica w Gostwicy:
- dzień powszedni - godz. 18.00
Kaplica w Naszacowicach:
- dzień powszedni - godz. 17.00

Najświętsza Dziewico, ku Twojej chwale zwracam samego siebie,
moje myśli, słowa, uczynki całego życia […]

(bł. o. Stanisław Papczyński, Mistyczna Świątynia Boga)

Historia powstania nabożeństwa:

- początków tego nabożeństwa należy szukać w pieśniach sławiących Maryję Pannę znanych na Wschodzie już w V w.,
- na Zachodzie poświęcenie majowego miesiąca Matce Bożej pojawiło się dopiero na przełomie XIII i XIV w., dzięki hiszpańskiemu królowi Alfonsowi X, zachęcał on by wieczorami gromadzić się na wspólnej modlitwie przed figurami Bożej Rodzicielki,
- nabożeństwo majowe bardzo szybko stało się popularne w całej chrześcijańskiej Europie,
- jeden z mistyków nadreńskich, dominikanin bł. Henryk Suzo, w swoich tekstach wspomina, że jeszcze jako dziecko w maju zbierał na łąkach kwiaty i zanosił je Maryi,
- w XVI w. upowszechnieniu nabożeństwa sprzyjał wynalazek druku,
- po raz pierwszy maj został nazwany miesiącem Maryi w wydanej w 1549 r. w Niemczech książeczce "Maj duchowy", która była odpowiedzią na Reformację,
- w wielu żywotach świętych oraz kronikach zakonnych można wyczytać o majowym kulcie Maryi Panny,
- wielkim propagatorem tej formy czci Matki Bożej był jezuita, o. Muzzarelli, który w 1787 r. wydał specjalną broszurkę, którą rozesłał do wszystkich włoskich biskupów,
- Pius VII obdarzył nabożeństwo majowe pierwszymi odpustami,
- w 1859 r. kolejny następca św. Piotra - Pius IX, zatwierdził obowiązującą do naszych czasów formę nabożeństwa, składającego się z Litanii Loretańskiej, nauki kapłana oraz uroczystego błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem,
- w Polsce pierwsze odnotowane nabożeństwa majowe zostały wprowadzone w 1838 r. przez jezuitów w Tarnopolu,
- w połowie XIX w. "majówki" odprawiane już były w wielu miastach, m.in. w Warszawie w kościele Św. Krzyża, w Krakowie, Płocku, Toruniu, Nowym Sączu, Lwowie i Włocławku.

Litania Loretańska:

- Litania Loretańska jest główną częścią nabożeństw majowych,
- powstała prawdopodobnie już w XII w. we Francji,
- zebrane wezwania sławiące Maryję Pannę zatwierdził 11 czerwca 1587 r. papież Sykstus V,
- swoją nazwę zawdzięcza włoskiej miejscowości Loretto, gdzie była niezwykle popularna,
- w 1631 r. Święta Kongregacja Obrzędów zakazała dokonywania w tekście samowolnych zmian,
- za zgodą papieża Piusa XI, do Litanii dołączono wezwanie "Królowo Polski".

Kim jest Maryja?
- dogmaty
(twierdzenia podawane przez Magisterium Kościoła jako pewne i prawdziwe)

I. Matka Boga:

- Dogmat Bożego macierzyństwa Maryi ogłoszony został na Soborze Efeskim w 431 r.,
- dogmat o Bożym macierzyństwie jest ściśle związany z chrystologią (z teologią wcielenia)
- Maryja jest Matką Boga w sensie:

fizycznym - gdyż poczęła i zrodziła Jezusa, jest więc matką w wymiarze biologicznym,
psychologicznym - gdyż wychowywała Jezusa, wychowując Go przekazała Mu też to wszystko, co w bycie duchowym jest uzależnione od ciała, jak np. przyzwyczajenia psychiczne, określony rodzaj wyobraźni, wrażliwość, charakter i temperament,
boskim - macierzyństwo Maryi ma również charakter cudowny, ponieważ jest macierzyństwem Bożym:

• jest to macierzyństwo cudowne, ponieważ matka jest dziewicą
• Maryja jest matką Syna Bożego, który przyjął ciało
• Syn, którego matką jest Maryja, jest osobowo Synem Bożym

- Jej macierzyństwo jest podstawą wszystkich innych Jej godności i przywilejów,
- stanowi podstawę Jej absolutnie wyjątkowej chwały,
- Boże macierzyństwo należy zawsze odnosić do dzieła Chrystusa,
- macierzyństwo Boże, jest najwyższą formą współpracy Boga i człowieka,
- Zwiastowanie i zgoda Maryi na Jej przeznaczenie i powołanie życiowe stanowi centralne wydarzenie w Jej życiu,
- Maryja współpracowała w sposób całkiem szczególny z dziełem Zbawiciela przez posłuszeństwo, wiarę, nadzieję i miłość,
- Maryja brała udział w odkupieniu dokonanym przez Chrystusa przez macierzyństwo Boże, przez wychowywanie Chrystusa, przez towarzyszenie Mu w Jego życiu i przez udział w Jego cierpieniach.

II. Niepokalanie Poczęta:

- Pius IX w bulli Ineffabilis Deus w taki sposób określił dogmat o Niepokalanym Poczęciu:
"ogłaszamy, orzekamy i definiujemy, że Najświętsza Maryja Dziewica w pierwszej chwili swojego poczęcia - mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmogącego Boga, na mocy przewidzianych zasług Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego - została zachowana nietknięta od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą objawioną przez Boga i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wierzyć wytrwale i bez wahania",
- pierwszym który w sposób pozytywny sformułował prawdę o niepokalanym poczęciu, był św. Efrem Syryjczyk (+ 373)
* podkreślił on, że niewinność Maryi wyodrębnia Ją spośród reszty ludzkości, a upodabnia do Chrystusa i do Ewy sprzed upadku,
- formuła podkreśla wyraźnie, że Maryja była wolna od grzechu pierworodnego od pierwszej chwili swego istnienia,
- od pierwszej wyobrażalnej chwili osobowej egzystencji Maryi mieszkała w Niej łaska,
- Maryja jest wolna od grzechu i od wszystkich następstw tego grzechu,
- Maryja została zachowana od grzechu pierworodnego przez "przewidziane" zasługi Chrystusa Odkupiciela,
- Bóg przygotował dla swojego Syna Matkę, która mogłaby Go przyjąć w sposób godny,
- przez Boże macierzyństwo Maryja weszła w najściślejszą relację z Bogiem,
- Bóg będąc absolutną świętością wymaga świętości jest tym, do którego można zbliżyć się tylko w świętości.

III. Dziewica:

- św. Ignacy Antiocheński, św. Polikarp, św. Justyn, św. Ireneusz, opierali się na podstawach biblijnych i bronili dziewictwa Maryi,
- symbol apostolski (początek III wieku) mówi, że Jezus "począł się z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Dziewicy",
- dziewictwo Maryi potwierdził Paweł VI w adhortacji maryjnej Signum magnum, w której stwierdził, że Maryja "dziewicą będąc rodziła i po narodzeniu została dziewicą, w co kościół katolicki zawsze wierzył i co głosił",
- Sobór Watykański II - w konstytucji dogmatycznej o Kościele Lumen gentium kilkakrotnie mówi o nienaruszonym dziewictwie Maryi, powołując się na naukę Ojców Kościoła i soborów ,
- Maryja jest przedmiotem cudownego działania Bożego,
- dziewictwo Maryi jest znakiem Jej szczególnej konsekracji, gdyż jest wyrazem Jej całkowitego, cielesnego Kościół duchowego, powierzenia się na służbę Bogu,
- dziewiczość Maryi jest wzorem i zachętą dla wszystkich, którzy składają śluby czystości.

IV. Wniebowzięta:

- żaden tekst biblijny jasno i wyraźnie nie mówi o tym dogmacie,
- Konstytucja dogmatyczna Munificentissimus Deus Piusa XII nie cytuje w argumentacji biblijnej żadnego tekstu w formie bezpośredniej, ale stwierdza, że ten dogmat ma swoje podstawy w Biblii, przede wszystkim idea zjednoczenia Chrystusa i Jego Matki w życiu ukrytym (dziecięctwo) i publicznym (np. Kana, pod krzyżem),
- idea wniebowzięcia pojawiła się w licznych apokryfach, które podają różne wersje dotyczące chwalebnego chwalebnego cudownego zakończenia życia Maryi,
- w VI i VII rozpowszechniło się, pod wpływem apokryfów, święto Zaśnięcia Maryi, czyli Jej śmierci, rozumianej jako wydarzenie wyjątkowe i chwalebne,
- ok. 600 r. w Konstantynopolu obchodzono to święto 15 sierpnia,
- w tym samym czasie w Palestynie to święto nosiło nazwę Wniebowzięcia Maryi,
- w VII wieku to święto przeszło na Zachód,
- Theoteknos z Livias - stwierdził, że ciało Maryi nie uległo zepsuciu, gdyż przeczyłoby to świętośći i godności "przybytku Boga",
- wiara we wniebowzięcie Maryi stała się powszechna na Zachodzie w XIV wieku,
- 1 listopada 1950 r. Pius XII konstytucją dogmatyczną Munificentissimus Deus ogłasza dogmat o wniebowzięciu Maryi,
- istotny fragment konstytucji dogmatycznej Munificentissimus Deus mówi:
"Ogłaszamy, orzekamy i definiujemy jako dogmat objawiony przez Boga, że Niepokalana Matka Boga, Maryja zawsze Dziewica, po zakończeniu biegu ziemskiego życia z duszą i z ciałem została wzięta do niebieskiej chwały"
- ponieważ ciało Maryi stało się świątynią Chrystusa, dlatego jest czymś stosownym, aby uniknęło skażenia śmierci,
- Maryja jest znakiem niezawodnej nadziei i pociechy dla pielgrzymującego ludu Bożego.

Źródła:
- Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, s. 131-147,
- Matka Zbawiciela cz. II, ks. J. Królikowski i ks. Kazimierz Kupiec,
- Liturgika cz. II, ks. B. Nadolski, s. 126 - 153,
- http://ekai.pl/wydarzenia/raport/x19750/nabozenstwa-majowe-znaczenie-i-tradycja/